Yasal sayfalar çoğu mağazada “footer’a koyduk, bitti” muamelesi görüyor. Oysa bu metinlerin bir kısmının sadece var olması yetmiyor; müşterinin siparişten önce görmesi, onaylaması ve bu onayın ispat edilebilir şekilde saklanması gerekiyor. Bir iade uyuşmazlığında ya da bir tüketici şikâyetinde sizi koruyan şey, footer’daki link değil, “bu müşteri bu metni şu tarihte onayladı” diyebilmeniz. Bu yazı hukuki bir metin değil; yasal gerekliliklerin site tarafında nasıl kurgulandığını anlatan teknik bir rehber. Metinlerin içeriğini mutlaka bir avukata kontrol ettirin.
Mutlaka olması gerekenler
Ön bilgilendirme formu. Mesafeli sözleşmeler mevzuatı, tüketicinin siparişten önce satıcı bilgileri, ürünün temel nitelikleri, toplam fiyat, teslimat ve cayma hakkı gibi konularda bilgilendirilmesini zorunlu kılıyor. Bu form sipariş bilgileriyle dinamik olmalı: müşterinin sepetindeki ürün, fiyat ve adres bilgisi formun içine yazılmalı. Statik bir sayfa bu işi görmüyor.
Mesafeli satış sözleşmesi. Siparişin kendisi. Yine sipariş bilgileriyle doldurulmalı ve müşteri ödeme adımından önce onaylamalı. Satıcı ünvanı, MERSİS/vergi numarası, adres, iletişim bilgileri, ürün, fiyat, teslimat, cayma, uyuşmazlık çözümü gibi başlıkları içeriyor.
Cayma hakkı ve iade koşulları. Tüketicinin 14 gün içinde gerekçesiz cayma hakkı var; istisnaları (kişiye özel üretilen ürünler, hızlı bozulan ürünler, ambalajı açılmış hijyen ürünleri vb.) mevzuatta sayılı. İade sürecinizi, kargo ücretini kimin ödeyeceğini ve istisnaları açıkça yazın; “iade yoktur” gibi mevzuata aykırı ifadeler sizi korumaz, aksine aleyhinize işler.
KVKK aydınlatma metni. Hangi kişisel verileri, hangi amaçla, hangi hukuki sebeple işlediğinizi, kimlere aktardığınızı (kargo firması, ödeme kuruluşu, e-fatura entegratörü, SMS sağlayıcı) ve müşterinin haklarını anlatan metin. Üyelik, sipariş ve iletişim formlarının yanında erişilebilir olmalı.
Açık rıza metinleri. Aydınlatma yetmediği durumlarda, örneğin pazarlama amaçlı veri işleme ya da yurt dışına veri aktarımı (yurt dışı e-posta ve analitik araçları kullanıyorsanız bu sizi ilgilendiriyor) için ayrı, açık ve özgür iradeyle verilen onay gerekiyor. Aydınlatma metniyle açık rızayı aynı kutuda birleştirmek yaygın bir hata.
Çerez politikası ve çerez onayı. Zorunlu olmayan çerezler (analitik, reklam) için kullanıcının onayı gerekiyor; çerez banner’ı sadece “kabul et” demekle değil, reddetme ve tercih seçeneğiyle kurgulanmalı. Onay verilmeden reklam ve analitik etiketleri çalışmamalı; bu, Google Tag Manager tarafında “consent mode” ayarıyla kuruluyor.
İletişim ve satıcı bilgileri. Ünvan, adres, telefon, e-posta, MERSİS ya da vergi numarası sitede kolay bulunur olmalı. Ödeme kuruluşları sanal POS başvurusunda bunu ayrıca kontrol ediyor.
Teknik tarafı olan iki konu daha
İYS (İleti Yönetim Sistemi). Müşterilere SMS, e-posta ya da arama yoluyla ticari ileti göndermek için önceden onay almanız ve bu onayları İYS’ye kaydetmeniz gerekiyor. Sitedeki “kampanyalardan haberdar olmak istiyorum” kutusu bu onayın alındığı yer; onayın İYS’ye aktarılması ve ret taleplerinin işlenmesi ise entegrasyon işi. Onay almadan toplu SMS atmak idari para cezası sebebi.
30 günün en düşük fiyatı kuralı. Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne göre indirimli satışlarda, indirimden önceki fiyat olarak gösterilen tutar, indirimden önceki 30 gün içindeki en düşük fiyat olmak zorunda. Yani bir ürünü dün 500 TL’ye satıp bugün “1.000 TL yerine 600 TL” yazamıyorsunuz. Altyapıların çoğu bunu kendiliğinden kontrol etmiyor; fiyat geçmişini tutan ve üstü çizili fiyatı buna göre gösteren bir mekanizma gerekiyor. Shopify tarafında bunun için kendi uygulamamızı geliştirdik; uygulama geliştirme sayfasında anlattık.
Sepette onay nasıl kurgulanmalı?
Doğru kurgu şu: müşteri ödeme adımına geçmeden önce ön bilgilendirme formunu ve mesafeli satış sözleşmesini, kendi sipariş bilgileriyle dolu halde görebiliyor; “okudum, kabul ediyorum” kutusunu işaretlemeden devam edemiyor; onay anı (tarih, saat, IP, tarayıcı bilgisi, onaylanan metnin sürümü) kaydediliyor; sipariş sonrası sözleşmenin bir kopyası müşteriye e-postayla gidiyor ve sizde saklanıyor.
Platformlara göre durum farklı. ikas’ta sepet onay akışı ve sözleşme şablonları platformun içinde geliyor; değişkenleri doldurup aktif ediyorsunuz. WooCommerce’te eklentiyle ya da küçük bir geliştirmeyle checkout’a onay kutusu ve dinamik sözleşme ekleniyor; onay kaydını saklamak için ek düzenleme gerekiyor. Shopify’da checkout’a müdahale sınırlı olduğu için onay genelde sepet sayfasında ya da sepet çekmecesinde alınıyor; “Hemen al” ve hızlı ödeme butonlarının onayı atlamaması ayrıca kurgulanmalı. Bu boşluk için geliştirdiğimiz uygulama, sözleşmeleri versiyonlayıp onayı ispat değeri taşıyacak şekilde kaydediyor ve siparişle eşleştiriyor.
Sık yapılan hatalar
İnternetten bulunan şablonu şirket bilgileri değiştirilmeden kullanmak (içinde başka firmanın adı kalan sözleşmeler gördük). Sözleşmeyi statik sayfa olarak koyup sepette onaylatmamak. Onay kutusunu işaretli olarak getirmek (geçersiz sayılır). Aydınlatma metni ile açık rızayı tek kutuda birleştirmek. Çerez banner’ında reddetme seçeneği sunmamak. Onay kayıtlarını hiç saklamamak; uyuşmazlıkta “sitemizde yazıyordu” demek yetmiyor. Sözleşme metnini güncelleyip eski siparişlerin hangi sürümü onayladığını kaybetmek.
Kim ne yapar?
Metinlerin içeriği avukatın ve mali müşavirin işi; biz hazır şablon kullanıyorsak bile kontrol ettirmenizi istiyoruz. Metinlerin siteye yerleştirilmesi, dinamik alanların sipariş verisiyle doldurulması, sepet onayının kurgusu, onay kaydının saklanması, çerez onayının etiketlerle bağlanması, İYS entegrasyonu ve 30 gün fiyat kuralının teknik uygulaması ise bizim işimiz. Kurulum hizmetimizde bunların hepsi standart olarak var; mevcut sitenizde sadece bu kısmı düzelttirmek isterseniz de yazabilirsiniz.
Bu yazı teknik bir rehberdir, hukuki danışmanlık değildir. Metinlerin içeriği ve güncel mevzuat için avukatınıza danışın.
Hazır sözleşme şablonu kullanabilir miyim?
Başlangıç için evet; ama şirket bilgilerini, iade koşullarını ve istisnaları kendi işinize göre doldurup bir avukata kontrol ettirin. Şablonu olduğu gibi kullanmak en sık gördüğümüz hata.
Sözleşmeyi footer’a koymak yeterli mi?
Hayır. Ön bilgilendirme ve mesafeli satış sözleşmesinin sipariş öncesi gösterilmesi, onaylatılması ve onayın kaydedilmesi gerekiyor.
Shopify’da sepette sözleşme onayı alınabiliyor mu?
Evet; checkout yerine sepet sayfasında ya da çekmecesinde alınıyor. Hızlı ödeme butonlarının onayı atlamaması ayrıca kurgulanmalı.
Çerez banner’ı zorunlu mu?
Zorunlu olmayan çerezler (analitik, reklam) kullanıyorsanız evet; reddetme seçeneği olmalı ve onay gelmeden bu etiketler çalışmamalı.
30 gün kuralı küçük mağazaları da kapsıyor mu?
İndirimli satış yapan herkesi kapsıyor. Üstü çizili fiyat, indirimden önceki 30 günün en düşük fiyatı olmak zorunda.