E-ticaret için şirket kurmak gerekir mi? Şahıs, limited, esnaf muaflığı ve sırası

·

· Güncellendi:

·

Bu yazıyı bir mali müşavir değil, e-ticaret sitelerini kuran ve bağlayan bir ekip yazıyor. O yüzden vergi oranlarını, beyanname takvimini ya da hangi gider yazılabilirin ayrıntısını burada bulamazsınız; onları mali müşavirinize sorun. Burada anlatacağımız şey, teknik tarafta her gün karşılaştığımız gerçek: şirketiniz yoksa sanal POS alamıyor, fatura kesemiyor ve dolayısıyla düzgün bir e-ticaret sitesi işletemiyorsunuz. Sorun, insanların bunu site bittikten sonra öğrenmesi.

Kısa cevap

Düzenli olarak, kazanç amacıyla internetten satış yapıyorsanız vergi mükellefi olmanız gerekiyor; bu Türkiye’de kanunun gereği. Pratikte de üç şey sizi buna zorluyor: ödeme kuruluşları ve bankalar sanal POS için vergi levhası istiyor; müşteriye fatura kesmek için mükellef olmanız gerekiyor; pazaryerleri satıcı hesabı açarken şirket bilgisi istiyor.

Tek istisna, evden küçük ölçekli üretim yapanlar için getirilen esnaf muaflığı düzenlemesi. Onu aşağıda ayrıca anlatacağız; ama herkese uymuyor.

Şahıs şirketi mi, limited mi?

Yeni başlayanların büyük çoğunluğu için şahıs şirketi doğru başlangıç. Birkaç günde kuruluyor, kuruluş maliyeti düşük, aylık mali müşavir ücreti limitedden az, kapatması kolay. Genç girişimciler için belirli bir yaşa kadar gelir vergisi istisnası gibi destekler de şahıs şirketinde geçerli (şartlarını mali müşavirinize sorun).

Limited şirket, ortaklı bir yapı kuracaksanız, kurumsal müşterilerle çalışacak ve “A.Ş./Ltd.” görünümü önemliyse, ya da ciro belirli bir seviyeyi geçip gelir vergisi dilimleri kurumlar vergisinden pahalı hale geldiğinde gündeme geliyor. Kuruluşu daha masraflı, kapatması zahmetli, aylık muhasebe maliyeti daha yüksek.

Bizim gördüğümüz tipik yol: şahıs şirketiyle başlamak, iş büyüyünce limitede geçmek. Tersini yapan, yani baştan limited kurup ilk yıl az satan ve aylık sabit maliyetin altında ezilen insanlar da gördük; ihtiyaç yoksa acele etmeyin.

Esnaf muaflığı: kimler için?

Evde ürettiği ürünleri (el işi, takı, örgü, bazı gıda ürünleri gibi) internet üzerinden satanlar için şirket kurmadan, vergiden muaf şekilde satış yapma imkânı tanıyan bir düzenleme var. Şartları özetle şöyle: ürünü evde ve kendiniz üretiyorsunuz, iş yeriniz yok, yıllık hasılatınız her yıl güncellenen bir sınırın altında, vergi dairesinden “Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi” alıyorsunuz ve satış bedelleri Türkiye’de kurulu bir banka hesabına geliyor; banka bu tutardan stopaj kesiyor.

Önemli kısıtlar: hazır alıp satmak (ticaret) bu kapsamda değil; sadece kendi ürettiğiniz ürünler. Limiti aştığınız yıl muafiyet düşüyor. Ve pratikte, bazı ödeme kuruluşları ve pazaryerleri muaf esnafla çalışmayı kabul ediyor, bazıları etmiyor. Kendi sitenizde sanal POS almak muaflıkla çoğu zaman mümkün değil; muafiyetten yararlananlar genelde pazaryeri ya da ödeme kuruluşlarının muaf esnaf programlarıyla ilerliyor. Üretim yapmıyorsanız bu başlığı unutun.

Şirketle birlikte yapılması gerekenler

Şirket kurulduktan sonra e-ticaret için üç şey daha gerekiyor ve bunların sırası önemli.

e-Arşiv fatura. İnternet üzerinden satış yapanlar için e-arşiv faturaya geçiş fiilen zorunlu hale geldi; limitler ve detaylar zaman zaman değiştiği için güncel durumu e-fatura ve e-arşiv yazımızda takip edebilirsiniz. Pratikte GİB portalı ya da özel bir entegratörle çalışıyorsunuz; entegratör seçimi, faturanın siteden otomatik kesilmesini sağlayan entegrasyonun kolaylığını belirliyor. Mali müşavirinizin kullandığı program da bu kararı etkiliyor.

ETBİS kaydı. Kendi sitesi üzerinden e-ticaret yapan işletmelerin Ticaret Bakanlığı’nın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’ne kaydolması gerekiyor. e-Devlet üzerinden yapılıyor; site açılmadan önce ya da açılır açılmaz halledin.

Sanal POS başvurusu. Vergi levhası, imza sirküleri, banka hesabı ve sitenin adresi hazır olunca ödeme kuruluşuna ya da bankaya başvuruyorsunuz. Onay süresi birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişiyor; bu yüzden şirket kurulur kurulmaz, site henüz bitmeden başvurmanızı öneriyoruz. Ödeme kuruluşları sitenin yasal sayfalarını (mesafeli satış sözleşmesi, iade koşulları, iletişim bilgileri) kontrol ediyor; site yayında değilse genelde test adresi kabul ediyorlar.

Önerdiğimiz sıra

  1. Mali müşavirle görüşüp şirket türüne karar verin; şahıs şirketi kuruluşunu başlatın.
  2. Şirket kurulunca banka hesabı açın, e-arşiv için entegratör ya da GİB portalı kararını verin.
  3. Alan adını alın, altyapıyı seçin, siteyi kurmaya başlayın. Yasal sayfaları erken hazırlayın.
  4. Sanal POS başvurusunu hemen yapın; site tamamlanana kadar onay gelsin.
  5. ETBİS kaydını yapın.
  6. Site, ödeme, kargo ve e-fatura testlerini tamamlayıp yayına alın.

Bu sırayı takip eden biri, şirket kuruluşundan satışa hazır siteye dört ile altı haftada ulaşıyor. En sık kaybedilen zaman, sanal POS başvurusunun en sona bırakılması.

Sık yapılan hatalar

Alan adını ve hesapları başkasının (ajans, arkadaş, akraba) adına açmak. Faturayı “şimdilik kesmeyelim” demek; ödeme kuruluşu kayıtları ile beyanlar bir gün karşılaştırılıyor. Pazaryerinde şahıs olarak başlayıp sonra şirkete geçerken mağaza geçmişini kaybetmek; baştan şirketle açmak daha temiz. e-Arşiv’i mali müşavire bırakıp siteden otomatik fatura kesilmesini hiç kurmamak; 100 sipariş sonra elle fatura kesmek kimsenin istemediği bir iş.

Bizim rolümüz

Şirket kuruluşunu biz yapmıyoruz; mali müşaviriniz yapıyor. Ama bizim işimiz tam o noktadan sonra başlıyor: e-arşiv entegrasyonunun siteye bağlanması, sanal POS’un kurulması ve testi, yasal sayfaların ve sepet onayının doğru kurgulanması. Kurulum hizmetimizde bunların hepsi var; sadece belirli bir parçada takıldıysanız o parça için de yazabilirsiniz.

Bu yazı teknik bir ekibin pratik deneyimine dayanıyor; vergi ve hukuk danışmanlığı değildir. Şirket türü, muafiyet şartları ve vergi yükümlülükleri için mutlaka mali müşavirinize danışın.

Şirket kurmadan Shopify ya da ikas mağazası açabilir miyim?

Mağazayı açabilirsiniz; ama sanal POS almak ve fatura kesmek için vergi mükellefi olmanız gerekiyor. Yani satışa hazır hale gelemezsiniz.

Şahıs şirketi ile sanal POS alabilir miyim?

Evet. Ödeme kuruluşları ve bankalar şahıs şirketleriyle çalışıyor; vergi levhası, kimlik, banka hesabı ve site adresi yeterli oluyor.

Esnaf muaflığıyla kendi sitemde satış yapabilir miyim?

Kendi ürettiğiniz ürünler için mümkün; ancak sanal POS tarafında çoğu kuruluş muaf esnafla çalışmıyor. Pratikte pazaryeri ya da ödeme kuruluşlarının özel programları kullanılıyor.

ETBİS kaydı zorunlu mu?

Kendi sitesi üzerinden e-ticaret yapan işletmeler için evet. e-Devlet üzerinden yapılıyor.

Şirketi ne zaman kurmalıyım: site bitince mi, önce mi?

Önce. Sanal POS onayı en çok bekleten adım olduğu için şirket ve başvuru, site kurulumuyla paralel yürümeli.

Hâlâ çözülmedi mi?

Hata mesajını ya da ekran görüntüsünü gönderin; ilk teşhisi ücretsiz yapıp 24 saat içinde dönüş yapalım.